اهم بندی بلندگو اهمیت بسیار زیادی دارد. زیرا کیفیت نهایی کار و صدای خروجی تحت تأثیر قانون اهم قرار میگیرد و این قانون باید بهدرستی اجرا شود. به عبارت بهتر اگر شما درباره اهم و امپدانس اطلاعات زیادی نداشته باشید، نمیتوانید وات بلندگو را تشخیص دهید و همچنین توان مناسبی از بلندگو دریافت کنید. بنابراین ما سعی داریم در این مطلب شما را با قانون اهم بندی و تطبیق امپدانس آشنا کنیم تا بتوانید از حداکثر توان بلندگو استفاده کرده و کیفیت صدای فوقالعادهای دریافت کنید.
قانون اهم چیست؟
اهم درواقع واحد اندازهگیری امپدانس است که جریان الکتریکی بلندگو از طریق این قانون محدود میشود. بلندگوها معمولاً درجه امپدانس ۴، ۸ یا ۱۶ اهم دارند. از نظر مهندسی، شرایط و ویژگیهای پیچیده و مختلف زیادی وجود دارند که امپدانس را تشکیل میدهند.
چرا اهم بندی بلندگو مهم است؟
همونطور که گفتیم رعایت قانون اهم بندی بلندگو اهمیت بسیار زیادی دارد. اولین نکتهای که باید به آن توجه داشته باشید این است که اگر آمپلی فایر را به یک امپدانس اشتباه وارد کنید، ممکن است به تقویتکننده خود آسیب بزنید. یک امپدانس با بار بسیار زیاد در آمپلی فایرها میتواند به ترانسفورماتورهای خروجی آسیب بزند. اگر امپدانس بلندگو خیلی کم باشد نیز باعث میشود که آمپلیفایر بیشازحد گرم شود. گاهی این موضوعات باعث سوختن خروجی میشوند. پس لازم است که حتماً از ویژگیهای یک امپدانس مناسب برای بلندگو اطلاع داشته باشید و تجهیزات خود را مطابق با آن بچینید.
نکته دومی که در قانون اهم بلندگو باید به آن توجه داشته باشید، کیفیت صدای خروجی است. اگر امتداد ۳ بلندگو و امپدانس داخلی تقویتکننده با یکدیگر مطابقت داشته باشند، آمپلیفایر میتواند حداکثر توان یا ولوم را به بلندگو برساند. اگر امپدانس خیلی کم باشد، خروجی ضعیف بوده و صدای بلندگو کم میشود. اگر امپدانس بلندگو نیز از آمپلیفایر بیشتر باشد، بازده برق از توانایی آن کمتر خواهد بود.
درک اهم و امپدانس بلندگو
ما در ادامه بحث اهم بندی بلندگو با یک مثال ساده اهم و امپدانس بلندگو را بیشتر برای شما توضیح میدهیم. یک شلنگ معمولی را در نظر بگیرید. زمانیکه شیر آب را باز میکنید، آب از انتهای این شلنگ جاری میشود. جریان آب در این مثال شبیه به جریان الکتریکی است که بهعنوان جریان الکترونها از سیم عبور میکند و در آمپلیفایر نیز اندازهگیری میشود. حال تصور کنید که انگشت شست خود را جلوی خروجی شلنگ قرار دادهاید و میخواهید جریان آب را متوقف کنید.
فشار آبی که احساس میکنید شبیه به ولتاژ است. این همان نیروی الکتریسیتهای است که الکترونها را در طول سیم هل میدهد. حال سعی کنید که انگشت خود را حرکت دهید و فضای کافی برای خروج مقدار کمی آب فراهم کنید. شما با تغییر موقعیت انگشت خود میتوانید میزان آب خروجی از شلنگ را کنترل کنید. انگشت شما میتواند جریان آب را محدود کند.
در یک مدار الکتریکی نیز مواردی وجود دارند که میتوانند جریان جاری را کنترل کنند که به آنها امپدانس گفته میشود. بین ولتاژ، امپدانس و جریان در یک مدار الکتریکی رابطه وجود دارد. ازآنجاییکه ولتاژ باعث افزایش جریان میشود، با ثابت بودن امپدانس، افزایش ولتاژ باعث افزایش جریان خروجی میشود. از طرف دیگر، افزایش امپدانس باعث کاهش جریان خروجی میشود. مدتها پیش این رابطه توسط جرج سیمون تجزیهوتحلیل شد و امروزه ما آن را تحت عنوان قانون اهم میشناسیم. قانون اهم بندی بلندگو میگوید که در یک مدار الکتریکی، جریان جاری الکتریکی با ولتاژ مستقیماً ارتباط داشته و با امپدانس نیز رابطه عکس دارد.
به زبان ساده، منظور از تطبیق امپدانس بلندگو چیست؟
به زبان سادهتر، تطبیق امپدانس بلندگوها یعنی مقاومت آنها در محدودهای باشد که آمپلیفایر از آن پشتیبانی میکند. مثلاً اگر یک آمپلیفایر داشته باشیم که از محدوده ۸ تا ۱۶ اهم پشتیبانی میکند، شما میتوانید اسپیکر یا بلندگوهای ۸ اهمی تا ۱۶ اهمی را بهصورت مستقیم به آن وصل کنید بدون اینکه نگران خراب شدن صدا باشید. اما اگر یک اسپیکر ۴ یا ۲ اهمی به این آمپلیفایر وصل کنید، ممکن است آمپلیفایر آسیب ببیند یا صدا خراب شود. زیرا در این حالت امپدانسها با یکدیگر تطابق ندارند.
قانون اهم بندی بلندگو برای داشتن بهترین توان خروجی
ما در ادامه بحث اهم بندی بلندگو قصد داریم نحوه صحیح اتصال بلندگوها به سیستم صوتی را برای شما توضیح دهیم. بلندگوها به حالتهای سری، موازی و سری-موازی میتوانند به خروجی تقویتکننده صوتی متصل شوند تا بهترین کیفیت و بیشترین قدرت بلندگوها دریافت شود.
اتصال بلندگو به آمپلی فایر
بسته به اینکه سیستم صوتی شما چند خروجی دارد، میتوانید به هر کدام از این خروجیها یک بلندگو متصل کنید. سیستمهای صوتی در گذشته بهصورت مونو و استریو بودند. اما امروز حداقل ۳ خروجی دارند. یکی از این ۳ خروجی برای ساب ووفر و ۲ خروجی دیگر نیز برای باند چپ و راست هستند. این حالت یکی از نرمال ترین حالتها بوده و تطبیق امپدانس نیز در آن بسیار ساده است. تنها کافی است که میزان امپدانس خروجی در تقویتکننده را بدانید.
اتصال بلندگوها بهصورت سری در اهم بندی بلندگو
اگر روابط بین مقاومتها را به یاد داشته باشید، میدانید که با اتصال سری مقاومتها در کنار یکدیگر، یک مقاومت با قدرت بیشتر تولید میشود. این قانون در بلندگوها هم صادق است و در صورت سری کردن بلندگوها، امپدانس کل با مجموعه امپدانس تمام بلندگوها برابر است.
اتصال بلندگوها بهصورت موازی در اهم بندی بلندگو
امپدانس کل در اتصال بلندگوها به حالت موازی، از فرمول زیر پیروی میکند:
به این صورت که اگر شما ۲ بلندگوی ۱۶ اهم را بهصورت موازی به یکدیگر متصل کنید، امپدانس معادل آنها ۸ اهم است .
اتصال سری-موازی بلندگوها در اهم بندی بلندگو
در این حالت باید ابتدا امپدانس بلندگوهای سری را محاسبه کنیم. پساز محاسبه امپدانس بلندگوهای سری نیز از طریق فرمولی که بالاتر نشان دادیم، امپدانس کل بلندگوها در حالت موازی را محاسبه میکنیم.
تشخیص وات بلندگو
با توجه به نکاتی که تا این جای مقاله اهم بندی بلندگو گفته شد، برای رسیدن به یک توان درست باید امپدانس بلندگو را چک کنید. سپس شما میتوانید یک آمپلیفایر مناسب انتخاب کنید تا دستگاه شما کارکرد مناسبی داشته باشد. اکثر بلندگوها امپدانس ۴ اهمی دارند. اما این موضوع ممکن است با توجه به تنوع برندهای سازنده بلندگو، متفاوت باشد. بهتر است دقت داشته باشید که توان تقویتکننده نباید از توان باند شما بیشتر باشد. البته توان کم تقویتکننده نیز میتواند به اسپیکرهای شما آسیب برساند. بههمین دلیل شرکتهای معتبر تمام این موارد را رعایت میکنند و بر روی محصولات خود اطلاعات لازم را مینویسند. پس شما نیازی به محاسبه این اعداد و ارقام ندارید.
با توجه به نکات گفتهشده، تصور کنید که شما ۲ بلندگوی ۸ اهمی را بهصورت موازی در کنار یکدیگر قرار میدهید، امپدانس حاصل، ۴ اهم خواهد بود. یعنی در صورت موازی کردن بلندگوها امپدانس نصف میشود. بههمین دلیل اگر شما بخواهید یک آمپلیفایر بخرید، بهتر است یک خروجی ۴ اهمی تهیه کنید.
جمعبندی
همونطور که دیدید برای اینکه توان بلندگوهای شما خوب باشد و تجهیزات شما آسیب نبینند، باید دقت زیادی برای اهم بندی بلندگو به خرج دهید. توصیه میکنیم تجهیزات خود را از برندهای معتبر خریداری کنید. زیرا این برندها تمام نکات را رعایت کرده و اطلاعات ضروری را در دفترچه راهنمای خود مینویسند. پیدا کردن بلندگو و آمپلیفایرهای حرفهای کمی سخت و دشوار است و به دقت و توجه بیشتری نیاز دارد. اما شما میتوانید به سایت زیکو مراجعه کنید و از بین برندهای معتبر موجود، بهترین مدل را انتخاب کنید. همچنین شما میتوانید با کارشناسان زیکو تماس گرفته و سوالات خود را با آنها در میان بگذارید.
باعرض سلام ، ضمن تشکر از شما ،، سئوالی داشتم و اون اینکه ضبط شارپ قدیمی دارم که نویز زیادی روی بلندگوها داره بصورت ( هممممموم )، آیا خازن صدا در این مشکل دخالت دارد یا خیر ؟ سپاس
سلام یه سیم مسی بپیچ دور rc ها نویزش حذف میشه .من اینکار کردم .این نویز فکر کنم بخار وایر شمع های باشه
بسیار خوب و قابل فهم نوشته بودید لذت بردم🫡
سلام وقت بخیراگه میشکه راهنماییم بکنی روی امپلی نوشه ۲و۸ اهم یعنی باند از۲ اهم تا ۴ رو ۸ اهم میشه وصل کرد تشکر
سلام وقت شماهم بخیر باشه
مجموع اهم باندهایی که می خواهید وصل کنید باید بین 2 تا 8 اهم باشد.
سلام وقت بخیرروامپلی نوشته ۲و۸اهم یعنی ازباند ۲اهم تا ۸اهم میشه وصل کردتشکرلطفا میشه جواب بدین
سلام وقت شماهم بخیر باشه
مجموع اهم باندهایی که می خواهید وصل کنید باید بین 2 تا 8 اهم باشد.
سلام وقت ب خیر
میخواستم بدونم میتونم بلندگوی ۶.۷ .۸اهم راباهم سری ی موازی کنم
باتشکر
بله. بستگی به خودتون داره و همه جوره میتونین انجام بدین.
سلام. یک بلندگوی 8 اهم دارم. میخام تبدیلش کنم به بلندگو 1 اهم . باید چیکار کنم؟
برای اینکه یک بلندگوی ۸ اهمی را به ۱ اهم تبدیل کنی، باید بدونیم که مقاومت اهمی بلندگو، خاصیت ذاتی سیمپیچ اونه و قابل تغییر نیست. یعنی نمیتونی با یک بلندگوی ۸ اهمی، بهتنهایی به ۱ اهم برسی، مگر اینکه از چند بلندگو یا روشهای خاص استفاده کنی. در ادامه چند راهکار ممکن رو توضیح میدم:
✅ راهکارها:
1. استفاده از چند بلندگوی مشابه به صورت موازی
اگر چند بلندگوی ۸ اهمی مشابه داری، میتونی اونها رو به صورت موازی وصل کنی تا مقاومت کل کاهش پیدا کنه. در واقع ۸ عدد بلندگوی ۸ اهمی به صورت موازی → خروجی ۱ اهم
2. استفاده از ترانس امپدانس (Impedance Matching Transformer)
اگر فقط یک بلندگوی ۸ اهمی داری و نمیخوای چندتا بلندگو بخری، میتونی از ترانسفورماتور تطبیق امپدانس استفاده کنی که طراحی شده تا امپدانس رو از یک مقدار به مقدار دیگه تبدیل کنه (مثلاً از ۸ اهم به ۱ اهم).
این ترانسها معمولاً در آمپلیفایرهای حرفهای، سیستمهای صوتی، یا تجهیزات صوتی خاص استفاده میشن.
✅ اما این ترانسها باید متناسب با توان بلندگو و آمپلیفایر طراحی شده باشن، پس حتماً باید دقیق انتخاب بشن.
3. مقاومت فیک نیست، پس نمیتونی فقط مقاومت بذاری
اضافه یا کم کردن مقاومت خارجی به صورت ساده (مثل قرار دادن مقاومت در سری یا موازی) نمیتونه بلندگوی ۸ اهمی رو به ۱ اهم واقعی و درست برای آمپلیفایر تبدیل کنه، چون ویژگی صوتی و الکتریکی بههم میریزه.
سوال:
این کارو برای چی میخوای انجام بدی؟ چون خیلی مهمه بدونیم چرا میخوای ۱ اهم بشه. مثلاً:
آیا آمپلیفایرت فقط با ۱ اهم کار میکنه؟
یا دنبال گرفتن قدرت بیشتر از آمپلیفایر هستی؟
یا صرفاً کنجکاوی یا تسته؟
اگه بگی برای چی میخوای اینکارو بکنی، میتونم راه حل دقیقتری بدم.
سلام،من باند ۷۱۸exدارم اون ۳ اهم هست،امپیلی ها به طور نرمال ۲ اهم و ۴ اهم هستن
برای اینکه باند و امپیلی اسیب نبینه باید چکار کنم؟
سلام! خیلی خوبه که داری به هماهنگی بین آمپلیفایر و باند توجه میکنی، چون اگر مقاومت (impedance) درست تنظیم نشه، ممکنه هم باند و هم آمپلی آسیب ببینن.
تو گفتی که باندت 718EX از برند باندپایونیر هست که امپدانسش 3 اهمه. معمولاً بیشتر آمپلیفایرها برای 2 اهم یا 4 اهم طراحی شدن، ولی 3 اهم یه مقدار خاص و وسطیه.
حالا سوال اصلی: چیکار کنی که هم باند و هم آمپ آسیبی نبینن؟
✅ 1. بررسی دفترچه یا مشخصات فنی آمپلیفایر
ببین آیا آمپلیفایرت از 3 اهم پشتیبانی میکنه یا نه. بعضی آمپلیفایرهای با کیفیت، توانایی هندل کردن 3 اهم رو دارن، ولی نه همهشون. اگه مشخصات فنی رو نداری، میتونی مدلشو بگی تا من برات بررسی کنم.
✅ 2. اتصال درست کانالها
اگر باند 3 اهم رو به یک کانال مجزا وصل کنی، احتمال آسیب خیلی کمتره نسبت به اینکه مثلاً چند باند رو بری روی یه کانال و امپدانس بیفته.
⚠️ 3. حواست به Gain و تنظیمات باشه
تو شرایطی که آمپ روی 4 اهم طراحی شده ولی تو داری باند 3 اهم بهش وصل میکنی، جریان بیشتری عبور میکنه و اگه گین بالا باشه، میتونه به آمپلی فشار بیاره و گرمش کنه یا حتی بسوزونه. پس:
Gain رو زیاد بالا نبر
تنظیمات Bass Boost و Loudness رو هم سنگین نکن
🔌 4. خنککاری آمپلی
حتماً تهویهی خوبی براش در نظر بگیر. چون روی امپدانس کمتر، آمپلی بیشتر گرم میشه.